۰۲ آبان ۱۳۹۷
آبان ۲, ۱۳۹۷

کنترل رفتارهای نامطلوب کودکان

آبان ۲, ۱۳۹۷ ۰ دیدگاه

کنترل رفتارهای نامطلوب کودکان

در مورد برخورد با رفتارهای منفی و نامطلوب کودکان شاید اولین چیزی که به ذهنتان می آید تنبیه باشد.والدین در مورد تنبیه نگرش های متفاوتی دارند.ولی مسلم است که اکثر والدین هدف از تنبیه را اصلاح رفتار می دانند پس اگر چنانچه تنبیهی به کار بردید تا رفتارهای نا مناسب و منفی کودک شما کاهش یابد ولی در عوض مشاهده کردید که پرخاشگری،منفی گرایی و رفتارهای نامطلوب او افزایش یافته است بدانید که روش تنبیهی درستی به کار نبرده اید.

به یاد داشته باشید که:

به ازای هر یک تنبیهی که به کار می برید حداقل باید دو تا سه تشویق برای کودک داشته باشید و تنبیه به تنهایی نمی تواند نتایج دلخواه را فراهم کند.

مثلا سارا سه ساله برای برداشتن یک لیوان از صندلی بالا می رود.مادرش او را از صندلی پایین گذاشته و به خاطر این عمل او را سرزنش می کند.سارا نیز قول می دهد که دیگر این کار را تکرار نکند.ولی در اینجا سارا نمی داند دفعه بعد برای خوردن آب چگونه باید به لیوان دسترسی پیدا کند.

ممکن است شما به فرزند خود بگویید دادنزن اگر یک بار دیگر داد بزنی باید بروی توی اتاقت و تا نگفتم بیرون نیایی،درحالی که باید به او می گفتید که باید آرام صحبت کند و باید این مسئله را تمرین می کردید.

اصول تنبیه:

  1. تنبیهی انتخاب کنید که رفتار نامطلوب را کاهش دهد: مثلا کودکی که خواهرش را کتک زده در اتاقش حبس می شودو در آنجا مشغول بازی با اسباب بازی ها و کامپیوتر می شود.در نتیجه فراموش خواهد کرد که به خاطر چه کاری تنبیه شده است.
  2. در تنبیه زیاده روی نکنید:استفاده زیاد از یک تنبیه تاثیر خود را از دست خواهد داد.
  3.  از تنبیه در کنار روش های مثبت استفاده کنید:با این روش کودک یاد می گیرد که بجای رفتار نامطلوب چه کاری را انجام دهد.
  4. بلافاصله بعد از رفتار نا مطلوب تنبیه کنید:اگر فاصله زمانی رفتار با عواقب آن زیاد باشد کودک نمی تواند ارتباط بین تنبیه و رفتار نامطلوب را بفهمد.
  5. قبل از انجام تنبیه پی آمد رفتار را به کودک گوشزد کنید:در این صورت کودک می داند چه رفتاری شمارا ناراحت می کند و پی آمد عملش چه خواهد کرد.در صورتی که قبلا در مورد پی آمد رفتار توضیح نداده باشید کودک نمی داند   برای چه تنبیه شده است.
  6.  ثبات و قاطعیت داشته باشید:تنبیه وقتی موثر است که قابل پیش بینی باشد اگر شما همیشه به دنبال یک رفتار نا مطلوب واکنش مشخص نشان دهید کودک بهتر پی آمد رفتارش را می فهمد.
  7.  تهدید شما قابل اجرا باشد:کودک را به تنبیهی که انجام نمی دهید تهدید نکنید چون کودک حرف شما را جدی نخواهد گرفت. مثلا((مینا اگر دفعه دیگر خانه را بهم بریزی خفه ات می کنم.))
  8.  تنبیه طولانی و بلند مدت انجام ندهید:در این صورت کودک برای اصلاح رفتار خود فرصتی نخواهد یافت. مثلا سارا موقع بازی با عروسک خود آن را پرت می کند.مادرش برای تنبیه به سارا می گوید تا یک ماه دیگر عروسک را به تو نمی دهم. در مثال فوق سارا فرصتی برای نشان دادن بازی صحیح با عروسک پیدا نخواهد کرد.
  9.  نوع وشدت تنبیه را متناسب با رفتار نا مطلوب انتخاب کنید:اگر برای خطای جزئی کودک تنبیه بزرگی در نظر بگیرید برای خطاهای بزرگتر نمی دانید چه تنبیهی به کار ببرید.از طرف دیگر کودک شما نیز آسیب هیجانی می بیند و اگر برای خطاهای بزرگ تنبیه جزئی را در نظر بگیرید تاثیر نخواهد داشت.

تنبیه فیزیکی نکنید:تنبیه فیزیکی ممکن است به کودک بگوید چه کاری را نباید بکند اما نمی گوید روش و عمل صحیح رفتار چیست.از آن گذشته تنبیه فیزیکی اثرات منفی و شدیدی بر اعتماد به نفس کودک و روش برخورد او با همسالان و اطرافیان گذاشته و منجر به افسردگی،اضطراب،پرخاشگری و… در کودک می گردد.

 

کنترل رفتارهای نامطلوب کودکان

 

در ادامه با ما همراه باشید با ادامه مباحث روانپزشکی همراه باشید

نادیده گرفتن

نادیده گرفتن در واقع توجه نکردن عمدی به کودک است تا زمانی که رفتار نامطلوب خود را کنار بگذارد.هنگام نادیده گرفتن نکته مهم وجود دارد:

۱ – هیچ تماس فیزیکی با کودک برقرار نشود.

۲ – هیچ تماس یا ارتباط کلامی با کودک برقرار نشود.

۳ – هیچ تماس چشمی با کودک برقرار نشود.

این روش برای مشکلات خفیف مانند:گریه کردن،شکلک درآوردن،کودکانه صحبت کردن و گفتن کلمات زشت به کار می رود.در هنگام رفتارهای خطرناک یا تخریبی مانند دویدن در خیابان،بازی با کبریت و وسایل خطرناک و کتک زدن از این روش استفاده نکنید.

در هنگام نادیده گرفتن به کودک نگاه نکنید و با او صحبت ننمایید.کودک ممکن است در ابتدا رفتارش را بیشتر کند و سعی در جلب توجه شما داشته باشد.سعی کنید آرام باشید و رفتار غیر کلامی شماهم خنثی باشد.

تا وقتی کودک رفتار خود را ادامه می دهد شما هم به نادیده گرفتن خود ادامه بدهید.

پس از آنکه کودک رفتار نا مناسب خود را کنار گذاشت به او محبت و توجه لازم را بنمایید.در۲-۳ هفته شروع این روش رفتاری ممکن است کودک به لجبازی،قشقرق و گریه کردن و بدرفتاری خود بیفزاید ولی چنانچه ثابت قدم باشید پس از مدتی کودک می فهمد که شما در روش تربیتی خود قاطعیت لازم را دارید.